Podświetlenie LED LCD – rodzaje, plusy i minusy

Edge LED vs Full LED

Edge LED vs Full LED

Większość telewizorów LCD dostępnych obecnie na rynku ma podświetlenie typu LED. Czy to oznacza, że wszystkie są takie same?

LCD TV, LED TV, 3D TV…

Producenci różnie oznaczają swoje produkty. Typowy konsument, wchodząc do elektromarketu, bardzo szybko pogubi się w gąszczu skrótów i oznaczeń. A chciałby po prostu kupić nowy telewizor.

Rynek jest obecnie zdominowany przez telewizory typu LCD. Są one najtańsze, dostępne w szerokim wachlarzu odmian, dzięki czemu kupujący ma wybór. Tyle że w pewnym momencie zrobiło się małe zamieszanie, a odpowiedzialni za nie są specjaliści od marketingu, którzy na siłę próbowali sprzedać produkty swojej marki.

Zakładając, że obracamy się w kręgu telewizorów z matrycami LCD, mamy do wyboru: klasyczne LCD, LED oraz 3D. Podjęcie decyzji nie jest niestety łatwe z prozaicznego powodu – zamieszania w oznaczeniach i określeniach typów ekranów. Może po kolei.

LCD

To ogólnie cała grupa ekranów, do której zaliczają się zarówno ekrany LED, jak i 3D. Są to konstrukcje oparte na wyświetlaczu wykorzystującym właściwości ciekłego kryształu. Pod wpływem przyłożonego pola elektrycznego cząsteczki tego kryształu zmieniają swoje parametry fizyczne, dzięki czemu pozwalają na zmianę polaryzacji światła.

Sposób wyświetlania treści jest więc taki sam dla ekranów „klasycznych LCD”, LED oraz 3D. W przypadku tych ostatnich dochodzą jeszcze inne zmienne, ale o technikach wyświetlania 3D postaram się napisać w innym artykule.

Ogólnie marketingowe zamieszanie powstało wokół sposobów podświetlania matryc LCD. Sama taka matryca nie wyświetlałaby zupełnie nic. Łatwo to sprawdzić, wyłączając podświetlenie ekranu w laptopie. Gdy patrzy się wtedy pod słońce, widać, że wciąż są wyświetlane treści, ale są one bardzo ciemne i praktycznie niewidoczne. Żeby obraz był widzialny, potrzebne jest podświetlenie od tyłu.

Tak zwane klasyczne ekrany LCD, które pojawiły się jako pierwsze na rynku, były podświetlane lampami CCFL, czyli – mówiąc najprościej – lampami fluorescencyjnymi. Z racji ich konstrukcji i parametrów telewizory takie były dość grube, mocno się nagrzewały, a przede wszystkim uzyskiwany na nich obraz nie był podświetlony równomiernie.

Najłatwiej dało się to dostrzec na jednorodnych obrazach białych lub czarnych. Nie było możliwe osiągnięcie jednorodnej i idealnej czerni czy bieli. Głównie za to krytykowano ekrany LCD.

LED

Artystyczna wizja podświetlenia LED

Artystyczna wizja podświetlenia LED

Rozwiązanie tego problemu pojawiło się mniej więcej dwa lata temu. Wtedy na rynek trafiły pierwsze telewizory typu LED, które przez wielu marketingowców zostały nazwane zupełnie nowymi konstrukcjami.

A tak naprawdę są to te same ekrany LCD, tyle że wyposażone w zupełnie nowy system podświetlenia. System, który w założeniu miał wyeliminować wszystkie minusy świetlówek stosowanych dotychczas. Nowe podświetlenie oparte jest wyłącznie na diodach LED.

Jak wiadomo, diody LED obecnie mogą mieć prawie mikroskopijne rozmiary oraz dawać stosunkowo dużo światła przy bardzo niskim poborze energii. Nie bez powodu właśnie LED-y zaczynają królować na rynku oświetleniowym. Wykorzystuje się je w reflektorach samochodowych, latarkach, oświetleniu domów, a nawet ulic miast.

W telewizorach LCD podświetlenie matrycy diodami ma ogromny wpływ na rozmiary urządzenia. Wyeliminowanie świetlówek pozwoliło na zdecydowaną redukcję grubości, nawet do kilku centymetrów w przypadku najnowocześniejszych konstrukcji. Nowe modele straciły również na wadze – podświetlenie LED w odniesieniu do całej wagi telewizora praktycznie nic nie waży.

Diody LED są również niezwykle energooszczędne. W klasycznych modelach z podświetleniem lampowym ponad połowa pobieranej energii szła na podświetlenie, z czego większość była tracona na ogrzewanie powietrza wokół telewizora. Diody LED praktycznie się nie nagrzewają, a ich sprawność świecenia jest dużo wyższa niż lamp fluorescencyjnych.

Edge LED vs Full LED

Podświetlanie matrycy diodami może być realizowane na kilka sposobów. Ogólnie można wyróżnić dwie główne kategorie: Edge oraz Full. Pierwsza jest znacznie tańsza i bardziej energooszczędna, a druga droższa i nie pozwala robić ultracienkich telewizorów.

Edge LED

Jest to podświetlenie krawędziowe. Oznacza to, że diody oświetlające matrycę umieszczone są tylko na jej krawędziach. Pozwala to na konstruowanie telewizorów płaskich, zużywających mało energii elektrycznej oraz tanich, zarówno w zakupie, jak i eksploatacji. Czy zatem jest to obarczone jakimiś negatywnymi konsekwencjami? Niestety tak.

Typowy użytkownik nie będzie w stanie odróżnić Edge LED od starego lampowego podświetlenia. Równomierność podświetlenia jest praktycznie niemożliwa do osiągnięcia, jasny obraz zawsze będzie jaśniejszy przy krawędziach niż w środku ekranu, a czarny przy krawędzi zawsze będzie szary. Są pośrednie rozwiązania tego problemu, ale o tym za chwilę.

Podświetlenie krawędziowe jest dość często stosowane przez producentów. W tym przypadku sekcja marketingowa kładzie nacisk na niezwykle cienką obudowę oraz niską cenę sprzętu. Dla klientów przedkładających wygląd urządzenia nad jakość obrazu rozwiązanie to wydaje się idealne.

Full LED

Prezentacja Full LED

Prezentacja Full LED

Dla koneserów dobrej jakości obrazu producenci przygotowali drugą możliwość – pełne podświetlenie matrycy, czyli Full LED. Konstrukcja takiego TV jest nieco grubsza niż Edge LED, ponieważ warstwa diod umieszczona jest pod całym ekranem. Telewizor wygląda więc odrobinę mniej estetycznie, ale ma jedną niepodważalną zaletę – praktycznie idealny obraz.

Podświetlając równomiernie całą matrycę, producenci całkowicie wyeliminowali efekt „krawędziowania”, czyli właśnie rozjaśniania obrazu przy krawędziach ekranu. Całość podświetlona jest dokładnie tak samo, co oznacza, że testowy obraz biały czy czarny będzie miał wszędzie tę samą intensywność barw.

Wygoda kosztuje, więc modele Full HD są droższe w zakupie oraz eksploatacji. Widać zatem, że do wyboru są dwie skrajne konstrukcje. Czy nie ma złotego środka?

Funkcja miejscowego przyciemniania

Takim krakowskim targiem może okazać się stosunkowo nowy pomysł, jakim jest miejscowe przyciemnianie obrazu. Moce obliczeniowe najnowszych telewizorów są na tyle duże, że nie jest wielkim problemem sterowanie natężeniem świecenia nawet pojedynczej diody. Dlatego też producenci opracowali podświetlenie prawie idealne.

Miejscowe wygaszanie podświetlenia, jak można przypuszczać, potrzebne jest do lepszego eksponowania czerni w wyświetlanym obrazie. System idealnie sprawdza się w modelach Full LED, w których procesor może dokładnie wygaszać te rejony, które mają być czarne. Opinie specjalistów są raczej zbieżne – Full LED z miejscowym wygaszaniem jakością dorównuje wyświetlaczom plazmowym.

Miejscowe, a raczej strefowe wygaszanie jest również oferowane w modelach Edge LED. Jak jednak łatwo przewidzieć, efekt nie będzie rewelacyjny. Owszem, można dzięki temu uzyskać głębszą czerń, ale nie wyeliminuje to efektu nierównomierności podświetlenia całej matrycy.

Co wybrać?

Nietrudno wskazać faworyta – bezapelacyjnie najlepszy obraz daje podświetlenie całego ekranu z miejscowym wygaszaniem. Zalet jest sporo: wysoki kontrast, głęboka czerń, równomierność podświetlenia. Jeśli jednak ktoś nie ma grubego portfela lub zakupiony telewizor będzie traktować raczej jako designerski mebel, niech wybierze Edge LED.

  • Remek

    Full LED jest chyba najlepszym rodzajem podświetlenia dla telewizorów. Liczę że ich ilość szybko wzrośnie ;) Bo z tego co miałem okazję przetestować sprawdzają się naprawdę dobrze- równomierne podświetlenie i duża oszczędność energii w stosunku do podświetlenia CFL

  • Mikołaj

    Panasonic 58AX800. Podświetlane Edge Led , do najcieńszych nie należy , a jego cena wyjściowa to 12500zł. Więc autor tekstu pisze bzdury…

  • Dziadek entuzjasta RTV

    Wartościowy tekst, który porządkuje nieco wiedzę potencjalnego Klienta. Może warto dodać, że przedstawiana alternatywa w podświetlaniu diodami LED: krawędziowe lub Full jest, niestety, mocno teoretyczna. Dlaczego? Bo LG na rynki europejskie oferuje obecnie tylko jeden telewizor (w 2 wielkościach): xxLM960V… I z czego tu wybierać? Jeśli się mylę i są w ofercie LG inne modele LCD Full LED, to chętnie posypię głowę popiołem.