Co to jest 4K?

4K na 84 calach - prototyp LG na CES

4K na 84 calach - prototyp LG na CES

Kolejne oznaczenia pojawiają się na rynku telewizyjnym. Po 3D, z którym większość z nas już się dobrze zaznajomiła, producenci powoli przyzwyczajają nas do kolejnego określenia – 4K. Co ono oznacza?

3D jest standardem trójwymiarowego obrazu (3-Dimension), a 4K to nowa, wyższa rozdzielczość ekranów telewizyjnych. Jeszcze nie tak całkiem dawno szczytem osiągnięć była jakość DVD. Obecnie burzliwy rozwój przeżywa Full HD. Skąd więc 4K?

O co chodzi z tymi rozdzielczościami?

Dobrym wstępem do dalszych rozważań będzie poniższa grafika. Pokazuje ona różnice w ilości danych, jakie mogą być zawarte w standardowym obecnie ekranie o proporcjach 16:9. Widać ogromny przeskok technologiczny pomiędzy formatem DVD a Full HD, czyli 1080p.

Porównanie rozdzielczości

Porównanie rozdzielczości

Bardzo prosto policzyć, że 4K będzie jakościowo po prostu cztery razy lepsze niż Full HD. Nazwa nowego standardu pochodzi od liczby pikseli wzdłuż dłuższej krawędzi obrazu. Full HD to 1920 x 1080 pikseli, czyli prawie 2000 pikseli w poziomie.

Ze standardem 4K sprawa nie jest aż tak prosta. Nie można jednoznacznie określić, że obraz 4K ma tyle i tyle pikseli. Ogólne wytyczne są takie, że dłuższa krawędź to mniej więcej 4000 pikseli. Dlatego też, zgodnie z Wikipedią, obecnie jest tak naprawdę kilka standardów określanych jako 4K:

  • Full Aperture 4K – 4096 × 3112
  • Academy 4K – 3656 × 2664
  • Digital cinema 4K DCI – 4096 × 2160
  • Digital cinema 4K – 4096 × 1714
  • Quad Full High Definition (QFHD) – 3840 x 2160

Cztery pierwsze standardy są, można powiedzieć, profesjonalne. Wydaje się, że ten ostatni – QFHD – pojawi się na rynku konsumenckim.

QFHD to, mówiąc obrazowo, złożone ze sobą cztery ekrany o rozdzielczości Full HD. Co ciekawe, na ostatnich targach elektroniki użytkowej CES w Las Vegas LG przedstawiło jeden z pierwszych działających telewizorów wykonany właśnie w technologii 4K QFHD.

Urządzenie o przekątnej 84 cale ma rozdzielczość 3840 x 2160 pikseli. Design niewiele odbiega od tego znanego z seryjnie produkowanych najnowszych modeli (m.in. niedawno testowanego 47LM670S).

Czy 4K zdobędzie rynek?

4K to 8,3 Mpix w zapisie cyfrowym. Warto zwrócić uwagę na to, że rozdzielczość taśmy filmowej 35 mm w przybliżeniu odpowiada właśnie 4K. Wydaje się więc naturalne, że standard 4K powinien zagościć również w telewizji cyfrowej.

Niestety, te 8,3 Mpix w prosty sposób przekłada się na ogromną przestrzeń zajmowanej pamięci oraz wykorzystanie przepustowości. Zasadniczym problemem wydaje się komercyjna transmisja telewizyjna.

Transpondery satelitów telewizyjnych już teraz są mocno przeciążone. Ogromny rozwój telewizji Full HD sprawił, że obecnie z najpopularniejszych satelitów, czyli Astry i Hot Birda, dostępnych jest kilkaset kanałów właśnie w tej rozdzielczości.

Tylko czy jakość HD z satelity faktycznie jest taka high? Czy nie wydaje się Wam, że z prawdziwym HD, jakie można zobaczyć na Blu-ray, to satelitarne HD ma niewiele wspólnego? Niestety, ale przepustowość satelitów jest ograniczona. Aby możliwe było przesłanie tych setek kanałów, potrzebna jest kompresja. I to kompresja bardzo wysoka.

Emisja 4K oznaczałaby zmniejszenie liczby dostępnych kanałów do 25% tego, co nadawane jest obecnie. Przy liczbie platform satelitarnych i ofert jest to po prostu niemożliwe.

Podobnie sprawa wygląda w przypadku dystrybucji materiałów filmowych na nośnikach optycznych. Obecnie na topie jest Blu-ray 3D. Producenci dbają o dobry marketing właśnie trójwymiaru.

Nikt po prostu nie ma czasu na wprowadzanie nowej rozdzielczości. I jeśli już o marketingu mowa – nie ma również pieniędzy. Z ekonomicznego punktu widzenia 4K jest na razie zupełnie nieopłacalne i niepotrzebne.

Dla chcącego nic trudnego

Jednak jeżeli ktoś koniecznie chciałby obejrzeć materiał w jakości 4K, pod ręką jest jak zawsze niezastąpiony YouTube. Już prawie od dwóch lat serwis umożliwia oglądanie niektórych materiałów właśnie w rozdzielczości 4K.

Poniżej pierwszy film 4K dostępny w witrynie. Aby oglądać go w pełnej rozdzielczości, należy wybrać opcję Oryginalna HD.

Co ciekawe, oferowana przez YouTube 4K różni się od tej telewizyjnej. Serwis zawiera materiały wideo 12,6-megapikselowe, czyli mające aż 4096 x 3072 pikseli. Na moim łączu – 16 Mb/s – filmy te chodzą bezproblemowo.

Tyle że według mnie to wszystko jest trochę na wyrost. Jeżeli raczej nikt nie ma w domu monitora o rozdzielczości wyższej niż Full HD, to po co oglądać 4K z YouTube’a?

Niemniej jednak już nawet polscy artyści umieszczają w witrynie teledyski 4K. Ten poniżej nakręcony został… aparatem fotograficznym Canon EOS 7D.

Przedstawiony wyżej kierunek rozwoju jest jak najbardziej pozytywny i pożądany, ale o komercjalizacji standardu raczej na razie nie ma co marzyć. Na pierwsze krążki z filmami w 4K i kanały telewizyjne obsługujące tę rozdzielczość poczekamy jeszcze co najmniej kilka lat.

Kategoria posta: TV/Audio/Video

Tagi: 4K, QFHD, rozdzielczość

  • Zz

    przecież amplitunery onkyo, yamaha, denon, pioneer i inne maja już skalowanie do 4k. podłączamy divx 720 linii poprzez hdmi i  wychodzi nam 4k. wszystko w cenie od 2 tys pln. wiec gdzie nieopłacalne?
    oczywiscie to skalowanie to żart, ale panowie z biur planistycznych tych amplitunerow maja niezly ubaw.

  • Andaro

    Całkiem ciekawy sprzęt ;)
    Takiej rozdzielczości chyba jeszcze nikt nie pokazał. Jestem naprawdę zadziwiony poziomem technologicznym.